Yrd. Doç. Dr. Ayhan CEYHAN                             Yrd. Doç. Dr. Mahmut ÇINAR

Niğde Üniversitesi, Bor Meslek Yüksekokulu

Niğde ilinin arazi varlığı 779.522 hektardır. Bu arazinin % 44.10 çayır ve mera arazisi, %35.12’si tarım arazisi ve %20.83’de orman ve diğer alanlardır. Çayır ve mera arazisinin yaklaşık %25’i zayıf, %50’si orta ve %25’i iyi kalite meralardan oluşmaktadır.

Koyun ve keçi yetiştiriciliği zayıf ve orta kalitedeki meraların değerlendirilmesinde en uygun yetiştiricilik biçimidir. Niğde ilinde 2000 yılında 490.272 baş koyun ve keçi bulunurken, 2009 yılında bu sayı 305.604 başa düşmüştür. Niğde ilinde yetiştirilen küçükbaş hayvanların %90’ını Akkaraman ırkı ve melezi koyun, %10’unu ise yerli Kıl keçisi oluşturmaktadır. İlimizde Koyun ve keçi sayısında son dokuz yılda %37.8 azalma olmuştur.  Koyun ve Keçi yetiştiriciliği bu azalma ile devam ederse Niğde’de tükenme noktasına gelecektir. İlimizde koyun ve keçi yetiştiriciliğinin yeniden canlandırılması için aşağıda sıralanan sorunların ve çözüm önerilerinin dikkate alınmasının faydalı olacağı kanaatindeyiz.

Bu azalmanın başlıca nedenleri;

1.         İlimizde bu güne kadar küçükbaş hayvancılık konusunda programlı ıslah çalışmasının yapılmaması,

2.         Koyun ve keçi yetiştiricilerinin bir organizasyon çatısı altında toplanamaması,

3.         Yetiştiricilere, ekonomik üretim taleplerini karşılayacak yeni koyun keçi genotiplerinin sunulamaması,

4.         Zayıf ve orta kalitedeki Çayır ve mera alanlarının ıslah edilmemesi,

5.         Elde edilen ürünlerin (et, süt, deri ve yapağı) uygun fiyatlarla pazarlanamaması,

6.         Bilinçsiz hayvan besleme ve olumsuz barınak koşulları,

7.         Yetiştiricilerin, hayvan sağlığı ile ilgili koruyucu ve tedavi edici önlemleri aksatmaları,

8.         Yetiştiricilerin küçükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda teknik bilgilerinin olmaması,

9.         Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin genellikle ikinci iş kolu olarak algılanması,

10.      Sürü büyüklüğünün yetersiz olması ve yetiştiricilere örnek olabilecek modern anlamda koyun ve keçi işletmelerinin bulunmaması,

11.      Koyun ve keçi yetiştiricilerine verilen teşvik ve kredilerin yetersiz kalması, faiz oranlarının yüksek olması ve verilen desteklerinde sistemli bir şekilde denetlenmemesi,

12.      İlimizde özellikle küçükbaş hayvanlarda yaygın olan zoonoz hastalıklardan (Brucella vb.) dolayı süt ve ürünlerine olan talep azalığı

 NELER YAPILMALIDIR?

Niğde Üniversitesi, İl Tarım Müdürlüğü ve Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiriciler Birliği’ndeki konu uzmanlarının katılımı ile “Küçükbaş Damızlık Üretim Merkezi” kurulmalıdır. Bu merkezde yetiştirilen yüksek verimli damızlık hayvanlar, yine bu merkezde eğitilen yetiştiricilere dağıtılmalıdır. 

Küçükbaş Damızlık Üretim Merkezinde ıslah çalışması başlatılmalıdır.

Yetiştiricilerin Damızlık Koyun ve Keçi yetiştiricileri birliğine katılımı sağlanarak organize olmaları sağlanmalıdır.

Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiriciler Birliği kısa vadede bölgemize uyum sağlayabilecek kaliteli damızlıkları yetiştiricilere dağıtmalı ve verim kayıtlarını tutulmalıdır.  

İl Tarım Müdürlüğü tarafından çayır ve mera alanlarının durum tespiti yapılarak uygun ıslah yöntemleri ile çalışmalarına hız kazandırmalıdır.

Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiriciler Birliği sütlerin toplanması ve pazarlanması konusunda çalışmalar yapmalıdır.

Bölgede koyun ve keçi süt ve ürünlerini işleyen tesislerin kurulması teşvik edilmelidir.

İl Tarım Müdürlüğü ve Birilik tarafından uygulanan aşılama programları daha etkili bir şekilde sürdürülmelidir. Böylece hem sağlık sorunlarından kaynaklanan kayıplar önlenmeli hem de süt ve süt ürünlerinde rastlanan zoonoz hastalıklar (özellikle Brucella) kontrol altına alınmalıdır.

Koyun ve keçi yetiştiricilerine verilen teşvik kredilerinin yeterli olması ve verilen desteklerinde sistemli bir şekilde verilmesi ve denetlenmesi böylece ekonomik üretim yapabilecek sürü büyüklüğüne ulaşılması gereklidir.

Niğde ili acilen Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunca yürütülen projeler kapsamına alınan iller arasına katılmalıdır. Böylece Avrupa Birliği fonlarından ilimiz tarım ve hayvancılığı için kaynak kullanma olanağı sağlanılacaktır. 

Balıkesir Valiliği İl Özel İdare destekli ve İl Tarım Müdürlüğünün yürüttüğü Saanen ırkı geliştirme projesi benzeri bir uygulama hayata geçirilmelidir.

İlimizde keçi populasyonunun çoğunluğunu oluşturan Kıl keçiler, Ülkemizde son 20 yılda yetiştiriciliği yayılan sütçü ırk keçilerle (Saanen vb) ıslah edilmelidir.  

Koyun varlığının %99’unu oluşturan Akkaraman ırkının verimleri, saf yetiştirme ve seleksiyon yolu ıslah edilmelidir. Diğer yandan talep doğrultusunda sütçü ve etçi kültür ırkları ile melezleme çalışmalarına başlanmalıdır.  

Daha fazla bilgi için: Yrd. Doç. Dr. Ayhan CEYHAN&Yrd. Doç. Dr. Mahmut ÇINAR

Niğde Üniversitesi

 Bor Meslek Yüksekokulu

	0 (388) 311 45 27
	0 (388) 311 84 37 www.nigde.edu.tr