Charolais Irkı Koyunun Genel Özellikleri

Tarihçesi

Irkın orijini Fransa’nın ünlü Charolais sığırlarının yetiştirildiği bölge olan Saone et Loire’dır. Irk 19. yüzyılda yerli ırkların İngiliz Dishley Leicesterile melezlenmesi ile geliştirilmiştir. O zamandan beri sürü saf olarak koyun ve sığırı ile ünlü bölgede saf yetiştirildi. Irk ilk defa 1976 yılında İngiltereye ithal edildi ve aynı zamanda pek çok Avrupa ülkesi, Çin ve Afrika, Kanda ve Amerika Birleşik Devletlerinede götürülmüştür.    

Tanım

Charollais koyunu orta irilikte, iyi kas yapılı, uzun, derin ve iyi kas yapılı butludur. Vücut uzun ve iyi kaslı, uzun geniş belli ve derin but  yapılıdır.  Baş tüysüz pembemsi/kahverengi renkli ve bazen lekelidir.  Kolay doğum için önemli olan arka but hattı iyi yerleşmiştir.  Bacaklar kısa, kusursuz, renkli fakat asla siyah renkli değildir. Ön bacaklar çok geniş yayılmamış ve iyi dengelenmiş olmalıdır. But iyi gelişmiş, kalın ve derindir. Irk esas olarak baba hattı olarak kullanılır ve et kalitesi çok önemlidir. Bu ırkta fazla kemik istenmez. Yapağı rengi beyaz, kalitesi iyi, kopma direnci yüksek ve kısa uzunluktadır.

Irkın Ana Amacı

Charollais ırkı İngiltere’de koyunculuk sektörü içinde baba hattı için yoğun olarak kullanılmaktadır. İngiltere de ticari kuzu eti üretimi için pazarın yaklaşık %20’sini bu ırk elinde tutmaktadır. İngiltere de Charollais koçları, ticari melez koyun yetiştiriciliğinde yüksek kaliteli yağsız kuzu eti üretimi amacı ile kullanılmaktadır. Irkın kendine özgü hızlı büyüme özelliği, yağsız fazla kasaplık et ve bir örneklik ki, bugün ki kuzu eti tüketimi için ideal bir baba hattı yapmaktadır. Bu ırkın özellikleri arasında doğum kolaylığı ve kuzuların yaşama gücü oranı sayılabilir.   

Gene Bilgiler

Bu ırkın geliştirilmesindeki amaç, ticari koyun yetiştiriciliğinde kaliteli kuzu eti üretmek için baba hattı olarak kullanılmasıdır.

Ortalama Döl verimi

Irk çok güçlü analık özelliğine sahiptir. Kolay doğum ırkın önemli bir özelliğidir. Ergin koyunların aralık ayındaki kuzu verimi ortalama  %180’dir. Bu oran Şubat’da %210-220’ye yükselir. Kuzular 7 aylık yaşta koça gelmekte ve kuzu verimleri %130 üzerindedir. Irk standartları, yetiştiriciler tarafından kendi sürülerini oluşturmak için kullanılmalıdır. Hakemler gösterilen hayvanların değerlendirilmesinde bu standartlara başvururlar. Kafa rengindeki değişimlerinin tanımlanması hayvanının yetiştirme bölgesi ve yetiştirici terciklerine göre yapılır.

Büyüme  Özellikleri

	Ortalama Doğum Ağırlığı	0 - 56  gün arası ortalama günlük canlı ağırlık kazancı
Erkek Kuzular
Tek	5.0 kg	500 g / gün
İkiz	4.5 kg	420 g / gün
Dişi Kuzular
Tek	4.7 kg	395 g / gün
İkiz	4.0 kg	380 g / gün
Çoğuz	3.5 kg	330 g / gün
Ergin Ağırlıklar	Koçlar: 100 - 150 kg	Koyunlar: 80-100 kg

Irkın geliştirilmesi ile özellikler iki kategoride toplanmaktadır; yapısal uyum ve ırk özellikleri.

Yapısal Uyum

Dişler

Dişler ideal olarak kısa ve düzgün yapılı olmalıdır.

Ayak

Ayaklar zarif ve dengeli olmalıdır.

Omuzlar

Omuzlar düz ve iyi etli olmalıdır. Omuzlar çok kaba yada çok dar olmamalıdır. Irk ta omuzda fazla yağ birikimi istenmez.  

Ön Bacaklar

Bu ırkta düzgün ve dengeli bacaklar çok istenir. Fakat, ne çok kapalı nede çok açık bacak tipi istenmez.

Bacaklar iyi renkte olmalıdır.

Kemikler ne çok kaba nede çok ince olmalıdır. İyi durumda hareket etmesi önemlidir.

Arka Bacaklar

Bacaklar çok geniş alanda yerleşmiş ve iyi bir şekilde olmamalıdır. Ayaklar tırnakları ne çok bükümlü nede çok düz olmalıdır.  Yine kemikler ne çok ince nede çok kalın olmalıdır. İyi hareket için denge önemlidir.

Testisler

Koçlar, iki adet normal bağlı, yeterli büyüklükte testise sahip olmalıdır.

Meme

Koyunların memeleri kusursuz ve küçük olmamalıdır

Irk Özellikleri

Bel

Bel, uzun, geniş ve derin, göz kası alanı geniş olmalıdır. Hayvanlarda et üzerinde fazla yağ birikimi olması istenmeyen bir özelliktir.  

But

Butlar, kalın, derin ve tam dolgun olmalıdır. But’un arka kısmı dolgun ve geniş olmalıdır. Bu ırkta dar ve ince but istenmez.

Gelişme

Hayvan yetiştiriciliğinde gelişme önemlidir. Ancak hayvan gelişirken iyi kalitede et üretmesi istenen bir özelliktir.  

Baş

Irkın tanımlayıcı özelliklerinden olan baş, tüysüz olması ile karakterize edilir. Deri rengi pembe ve krem tonunda olabilir.

Yapağı

Irk ne uzun nede çok kısa olan iyi bir yapağıya sahip olmalıdır. Yüzler ve bacaklar hariç vücudun tamam yapağı ile kaplı olmalıdır.

href="http://img.blogcu.com/uploads/ayhanceyhan_Charolais.jpg">

Charolais ırkı koyunların farklı ırklar ile entansi besideki performansına ilişkin değerler aşağıdaki gibi bildirilmiştir.

Tablo1. Suffolk (SU), Charolais (CO) ve OLIBS kuzularının Besi performansı
Melezler	Besi Başı Canlı Ağırlık	0-56 günde ortalama günlük canlı ağırlık kazancı	Besi Sonu Günlük Canlı ağırlık Arışı	Besi Süresi	0-56 yem değerlendirme	Besi sonunda yem değerlendirme
SU (32)	19.9a	365a	372a	73	3.4	3.5
CO (27)	18.4ab	327 b	344 b	80	3.7	3.7
OL (26)	16.8 b	335 b	340 b	83	3.5	3.8
LSD	2.3	28.8	24.4	ns	ns	ns
Mean	18.3	342	352	79	3.5	3.7
CV	5.6	3.7	3.1	5.4	5.9	8.9

Tablo 2. Charolais-cross (COx) ve Suffolk-cross (SUx)  kuzularının besi performansı
Melez	n	Besi Başı Canlı Ağırlık	0-41. günlük canlı ağırlık artışı	0-41. yem değerlendirme	Besi sonunda günlük canlı ağılık artışı	Besi sonunda yem değerlendirme oranı
CO	7	25.8	349	4.9	341	6.0
SU (1)	18	24.8	363	3.9	348	4.9
SU (2)	17	20.2	373	3.8	342